Tính trung bình, trung vị, yếu vị, độ lệch chuẩn, nhỏ nhất, lớn nhất và khoảng biến thiên từ một danh sách số.
Có ba thước đo "giá trị trung bình" thường dùng — mỗi thước đo kể một câu chuyện khác nhau về dữ liệu của bạn:
Độ lệch chuẩn đo mức phân tán của các giá trị so với giá trị trung bình. Độ lệch chuẩn nhỏ nghĩa là các giá trị tụ gần trung bình; lớn nghĩa là chúng trải rộng. Với tập dữ liệu [10, 20, 30]: trung bình = 20, độ lệch chuẩn = 8.16.
Trung bình cộng lấy tổng mọi giá trị rồi chia cho số lượng. Trung vị là giá trị ở giữa khi đã sắp xếp (trung bình của hai giá trị giữa nếu số lượng là chẵn), còn yếu vị là giá trị xuất hiện nhiều nhất. Mỗi đại lượng kể một câu chuyện khác nhau về dữ liệu của bạn.
Với tập 4, 7, 7, 10, 52: trung bình là 16, trung vị là 7, yếu vị là 7. Một giá trị ngoại lai duy nhất (52) kéo trung bình lên cao hơn hẳn giá trị tiêu biểu — đó là lý do giá nhà và thu nhập thường được công bố theo trung vị.
Khi nào tôi nên dùng trung bình có trọng số? Khi các giá trị có mức quan trọng khác nhau — điểm môn học tính theo tín chỉ, lợi suất danh mục tính theo quy mô từng vị thế.
Còn trung bình nhân thì sao? Hãy dùng nó cho tốc độ tăng trưởng: trung bình nhân của +50% và −50% cho thấy đúng là lỗ tổng thể, trong khi trung bình cộng lại gây nhầm lẫn khi cho ra 0%.